Avondeditie Onafhankelijk · Ongezouten Prijs: uw rust


savonds.nl

Nederland
in Verval

Een avondwandeling door frustratie


Zondag 7 juni 2026 Het Land na Zonsondergang No. 1

Hoofdartikel · Opinie
Een geboren optimist, kijkend door het raam

Het is avond geworden in Nederland. Het land komt tot rust — of wat daarvoor moet doorgaan.

Buiten spelen de kinderen niet meer. Of toch: eentje hangt er nog in het speelrek, mét helm op, want stel je voor dat 'ie een schaafwond oploopt. We kweken een generatie die niet meer tegen een stootje kan, maar geen zorgen — straks zit diezelfde generatie veilig achter de computer, waar geen enkel speelrek ze kan bezeren. Demonstreren kunnen ze als de beste. Werken staat helaas nog niet in het woordenboek.

En de asielzoekers die hier dolgraag de handen uit de mouwen willen steken? Die mogen vooral níét werken van Den Haag. Logisch toch?

Maar goed, wij gaan lekker tv kijken. En wat zien we? Ellende, ellende en, voor de afwisseling, nog wat meer ellende.

De jeugd gaat 's avonds nog uit. Geniet ervan — maar maak vooral geen opmerkingen, want één verkeerd woord en het geweld ligt op de loer.

Dan maar een rondje met de honden. Niet te laat, hè, want voor je het weet word je overvallen of loop je een wolf tegen het lijf — en je weet niet eens meer welke van de twee enger is. Trouwens, een huisdier hebben is tegenwoordig een luxe op zich. De dierenarts is zo prijzig dat mensen hun trouwste maatje soms moeten laten inslapen, simpelweg omdat ze de genezing niet meer kunnen betalen.

„Was vroeger niet alles beter?

Tijdens dat rondje kijk je hier en daar naar binnen. In de winter zie je het overal: oude mensen, onder een dekentje op de bank, met één schemerlampje aan. Energie en stroom is gewoon niet meer op te brengen — uitgerekend door de mensen die dit land na de oorlog hebben opgebouwd.

En het zijn niet alleen de ouderen. Gezinnen lijden net zo goed: kinderen die met honger naar bed gaan of naar school, die niet meer kunnen sporten omdat het simpelweg te duur is geworden.

Maar er wordt gelukkig niet gediscrimineerd, want ook de eigen bevolking wordt straal vergeten. En dát is wat steekt: een nieuwkomer krijgt voorrang bij een woning, een opvangplek kost al gauw tachtig euro per dag — terwijl de jongere zonder dak en het gezin in de schulden gewoon aan hun lot worden overgelaten. En dan vindt men het in Den Haag gek dat er een antipathie tegen immigranten ontstaat.

Na de wandeling plof je weer op de bank. En precies dán, als je lichaam eindelijk tot rust komt, beginnen de klachten op te spelen.

En zorg vooral dat je niets mankeert, want met het huidige eigen risico wordt ziek zijn dubbel gestraft. De ziektekosten rijzen de pan uit — maar dat is eigenlijk nog zo gek niet. Zolang een dokter voor één nachtdienst in het ziekenhuis al gauw zo'n duizend euro vraagt — én daarbovenop een bed eist om tijdens diezelfde dienst lekker te kunnen slapen — blijft dat zo.

Dat is de letterlijke uitvoering van slapend rijk worden, in mijn ogen — maar dan wel over onze ruggen. Maar ach, mochten we wat aan die rug gaan mankeren, dan kunnen we gelukkig wél bij die dokter terecht (als hij tenminste niet in dromenland is).

En dat terwijl ons zorgstelsel vroeger door andere landen als voorbeeld werd genomen. Tja — dat gebeurt eigenlijk nog steeds. Alleen dan als voorbeeld van hoe het níét moet.

En daar, op die bank, krijg je eindelijk even tijd om na te denken.

Is dit nu de veelgeprezen democratie? Weet u eigenlijk nog waar u op moet stemmen? Zodra ze eenmaal gekozen zijn, maakt het niet meer uit of ze links of rechts zijn. Ze doen toch gewoon wat ze zelf willen, en ieder contact met de echte maatschappij zijn ze allang kwijt — als ze het ooit al hadden.

En toch — laat ik eerlijk zijn — is niet alles verloren. Achter veel van diezelfde ramen wonen mensen die nog wél omkijken naar een ander: de buurvrouw die boodschappen meebrengt, de mantelzorger die nooit klaagt, de vrijwilliger bij de voedselbank. Het zijn de stille schouders waarop dit land nog altijd rust. Dát is het Nederland dat ik mis — en dat ik niet wil opgeven.

Tijd om maar te gaan slapen. Zolang er niet wordt ingebroken, heb je tenminste je rust. Inbraken zijn van alle tijden, dat weet ik ook wel — maar helaas zijn ze tegenwoordig wel gewelddadiger.

Is dit het Nederland dat we vroeger voor ogen hadden?

Nee. Dit is niet het Nederland dat we voor ogen hadden. En ja — vroeger was alles beter.

Ben ik te pessimistisch? Nee. Ik ben een geboren optimist. Maar zelfs een optimist ziet zijn land afglijden naar iets wat we nooit hebben gewild.

Bij de redactie aangetekend Dit stuk is bewust generaliserend en met een flinke korrel zout geschreven. De geschetste beelden gelden nadrukkelijk niet voor iedereen binnen de genoemde groepen — niet voor alle jongeren, ouderen, gezinnen, nieuwkomers of welke groep dan ook. Het is één persoonlijke kijk op een avond in Nederland, geen oordeel over individuen.